Zdrowie psychiczne pracowników tematem Europejskiego Tygodnia Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy 2026
19 października rozpoczyna się Europejski Tydzień Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy, organizowany w ramach działań Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy (EU-OSHA). Tegoroczna edycja, trwająca do 24 października, poświęcona jest zapobieganiu zagrożeniom psychospołecznym w środowisku zawodowym. Wydarzenie stanowi jednocześnie inaugurację europejskiej kampanii „Zdrowa praca, zdrowa głowa” na lata 2026–2028.
Nowa inicjatywa EU-OSHA koncentruje się na zdrowiu psychicznym pracowników, warunkach organizacyjnych sprzyjających rozwojowi zaburzeń związanych ze stresem oraz metodach ograniczania ryzyka psychospołecznego w miejscu pracy.
Organizatorzy zwracają uwagę na konieczność systemowego podejścia do problemu, obejmującego zarówno identyfikowanie zagrożeń, jak i wprowadzanie odpowiednich rozwiązań organizacyjnych.
Europejskie badania pokazują skalę problemu
Podstawą kampanii są między innymi wyniki europejskiego badania Puls BHP z 2025 r., dotyczącego warunków pracy i ich wpływu na zdrowie zatrudnionych.
Z przywoływanych danych wynika, że:
- 37% pracowników deklaruje chroniczne zmęczenie;
- 29% zgłasza stres, lęk lub objawy depresyjne związane ze środowiskiem pracy.
Wyniki wskazują na znaczenie czynników psychospołecznych dla funkcjonowania pracowników oraz potrzebę uwzględniania ich w działaniach dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy.
Zagadnienia te nabierają szczególnego znaczenia w sektorach charakteryzujących się dużą odpowiedzialnością zawodową, intensywnym kontaktem z innymi ludźmi, presją czasu i nieregularną organizacją pracy.
Pięć obszarów kampanii na lata 2026–2028
Program Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy obejmuje pięć głównych obszarów tematycznych.
Pierwszym jest ocena ryzyka psychospołecznego i zarządzanie nim. Działania koncentrują się na rozpoznawaniu czynników występujących w organizacji pracy, które mogą niekorzystnie wpływać na zdrowie psychiczne zatrudnionych.
Drugim obszarem jest przeciwdziałanie przemocy, nękaniu i molestowaniu w środowisku zawodowym. Kampania zwraca uwagę na wpływ negatywnych relacji interpersonalnych oraz niewłaściwych praktyk organizacyjnych na bezpieczeństwo i zdrowie pracowników.
Trzecim zagadnieniem jest oddziaływanie warunków pracy na zdrowie psychiczne, w tym wpływ zagrożeń występujących w środowisku zawodowym, takich jak hałas, izolacja czy długotrwałe obciążenia.
Czwarty obszar dotyczy sektora ochrony zdrowia i opieki społecznej, w którym charakter wykonywanych obowiązków może sprzyjać szczególnie wysokiemu obciążeniu psychicznemu.
Piątym elementem kampanii jest wspieranie powrotu do aktywności zawodowej osób po kryzysach zdrowia psychicznego, w tym tworzenie warunków ułatwiających reintegrację pracowników.
Obciążenia psychospołeczne a dolegliwości mięśniowo-szkieletowe
Z punktu widzenia fizjoterapii istotne jest wzajemne oddziaływanie czynników fizycznych i psychospołecznych w środowisku pracy.
Wśród zawodowych czynników ryzyka dolegliwości mięśniowo-szkieletowych wymienia się nie tylko powtarzalność ruchów, wymuszone pozycje ciała czy podnoszenie ciężarów, lecz także wysokie wymagania psychiczne, ograniczoną kontrolę nad organizacją pracy oraz niewystarczające wsparcie społeczne.
Długotrwałe obciążenia psychospołeczne mogą wpływać na odczuwanie bólu, jego utrzymywanie się oraz przebieg powrotu do sprawności. W przypadku dolegliwości przewlekłych znaczenie ma również zależność pomiędzy stresem, snem, aktywnością fizyczną i funkcjonowaniem zawodowym.
Problematyka ta jest szczególnie istotna w rehabilitacji osób z przewlekłymi zespołami bólowymi kręgosłupa, zaburzeniami funkcjonalnymi i dolegliwościami związanymi z przeciążeniami zawodowymi.
W praktyce fizjoterapeutycznej coraz większego znaczenia nabiera uwzględnianie psychospołecznego kontekstu zdrowia pacjenta, zwłaszcza podczas planowania postępowania w przewlekłych dolegliwościach mięśniowo-szkieletowych.
Ochrona zdrowia jako jeden z priorytetów kampanii
Szczególne miejsce w tegorocznej inicjatywie zajmuje personel ochrony zdrowia i opieki społecznej.
Pracownicy tego sektora wykonują obowiązki wymagające nie tylko wiedzy specjalistycznej, lecz także dużego zaangażowania emocjonalnego i odpowiedzialności za zdrowie oraz bezpieczeństwo innych osób.
Dotyczy to również fizjoterapeutów, których praca wiąże się często z wysiłkiem fizycznym, długotrwałym przebywaniem w pozycjach obciążających układ ruchu, bezpośrednim kontaktem z osobami przewlekle chorymi oraz koniecznością dostosowywania postępowania do zmieniającego się stanu funkcjonalnego pacjentów.
W placówkach rehabilitacyjnych istotnymi zagadnieniami są organizacja czasu pracy, liczba przyjmowanych pacjentów, dostępność wyposażenia ułatwiającego bezpieczne wykonywanie czynności zawodowych oraz możliwości regeneracji personelu.
Uwzględnienie czynników psychospołecznych w ocenie ryzyka zawodowego może uzupełniać tradycyjne działania ukierunkowane na ograniczanie przeciążeń fizycznych.
Europejski Tydzień – działania edukacyjne i wymiana doświadczeń
W ramach obchodów Europejskiego Tygodnia Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy przewidziano działania informacyjne, konferencje, webinary oraz inicjatywy służące wymianie dobrych praktyk.
EU-OSHA udostępnia materiały edukacyjne, opracowania i narzędzia przeznaczone dla pracodawców, pracowników oraz instytucji zajmujących się bezpieczeństwem pracy. Wśród dostępnych zasobów znajdują się również materiały audiowizualne, w tym animacje z popularnej serii „Napo”.
Organizatorzy zachęcają instytucje i przedsiębiorstwa do prezentowania własnych inicjatyw dotyczących ograniczania zagrożeń psychospołecznych i poprawy warunków pracy.
Europejski Tydzień rozpoczyna wieloletni cykl działań, którego celem jest szersze uwzględnianie zdrowia psychicznego w europejskich politykach bezpieczeństwa i zdrowia w pracy.
Zagadnienia podejmowane podczas kampanii pozostają istotne także dla środowiska fizjoterapeutycznego – zarówno w kontekście zdrowia zawodowego samych fizjoterapeutów, jak i postępowania z pacjentami, u których warunki wykonywanej pracy wpływają na rozwój i utrzymywanie się dolegliwości mięśniowo-szkieletowych.
Źródła:
Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy (EU-OSHA), 19 października 2026 r.
Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Białymstoku, 16 października 2026 r.




