PAKISTAN: fizjoterapeuci domagają się własnej rady zawodowej, miejsc pracy i finansowania rehabilitacji
Pakistańscy fizjoterapeuci domagają się powołania niezależnej rady zawodowej, utworzenia stałych etatów w publicznych placówkach ochrony zdrowia, uporządkowania zasad zatrudnienia i awansu oraz włączenia rehabilitacji do szerszego zakresu świadczeń finansowanych przez prowincjonalny program ubezpieczenia zdrowotnego Sehat Card Plus. Postulaty przedstawiono podczas dużego zgromadzenia środowiska fizjoterapeutycznego w Peszawarze, zorganizowanego we wrześniu 2026 roku. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele władz prowincjonalnych, uczelni i instytucji medycznych. Problem ma jednak znacznie dłuższą historię: pakistańscy fizjoterapeuci od kilkunastu lat zabiegają o rozwiązania, które pozwoliłyby im w pełni wykorzystać kwalifikacje zawodowe w systemie ochrony zdrowia.
W Pakistanie, państwie liczącym ponad 250 milionów mieszkańców, zawód fizjoterapeuty rozwija się w warunkach bardzo odmiennych od polskich. Pięcioletnie studia przygotowujące do samodzielnej praktyki, rosnąca liczba absolwentów i rozwój prywatnych gabinetów współistnieją z ograniczoną liczbą stabilnych miejsc pracy w publicznych szpitalach, zróżnicowanymi regulacjami i znacznymi trudnościami w finansowaniu długotrwałej rehabilitacji.
Podczas konwencji zawodowej zorganizowanej we wrześniu w Nishtar Hall w Peszawarze przedstawiciele Pakistan Physical Therapy Association (PPTA) przedstawili listę postulatów dotyczących zarówno przyszłości zawodu, jak i dostępności świadczeń dla pacjentów. Według relacji pakistańskiego dziennika „Dawn” w wydarzeniu uczestniczyło ponad pięć tysięcy osób reprezentujących fizjoterapię, szkolnictwo wyższe, badania naukowe i rehabilitację. Wśród gości znaleźli się gubernator prowincji Chajber Pasztunchwa Faisal Karim Kundi oraz prowincjonalny minister zdrowia Khaliq ur Rehman.
Skala zgromadzenia pokazuje znaczenie problemów, z którymi mierzy się środowisko. Jednocześnie jego postulaty trzeba rozpatrywać na tle charakterystycznej dla Pakistanu organizacji administracji i ochrony zdrowia. Nie wszystkie decyzje mogą bowiem zostać podjęte na tym samym szczeblu władzy.
Dlaczego tak wiele zależy od władz jednej prowincji?
Pakistan jest republiką federalną, podzieloną na cztery prowincje: Pendżab, Sindh, Chajber Pasztunchwa i Beludżystan. Każda z nich posiada własne organy władzy, a organizacja świadczeń zdrowotnych, zarządzanie placówkami i wiele spraw pracowniczych pozostają w znacznym stopniu domeną administracji prowincjonalnej. Władze federalne zachowują natomiast kompetencje dotyczące między innymi koordynacji polityki zdrowotnej i ogólnokrajowych regulacji zawodowych.
Chajber Pasztunchwa, gdzie odbyło się wrześniowe zgromadzenie, leży w północno-zachodniej części kraju, przy granicy z Afganistanem. Jej stolicą jest Peszawar, od stuleci ważny ośrodek handlowy i administracyjny regionu. Prowincja obejmuje zarówno duże miasta, jak i rozległe tereny górskie oraz obszary, w których dostęp do specjalistycznych świadczeń medycznych jest utrudniony.
Sytuację zdrowotną mieszkańców kształtują także wieloletnie problemy związane z bezpieczeństwem, migracjami ludności i nierównomiernym rozwojem infrastruktury. W takich warunkach obecność fizjoterapeutów w szpitalach powiatowych i regionalnych, a także w mniejszych ośrodkach, ma szczególne znaczenie dla osób po urazach, pacjentów neurologicznych oraz chorych wymagających wielomiesięcznego usprawniania.
Właśnie dlatego postulaty PPTA dotyczą nie tylko utworzenia nowych stanowisk w największych szpitalach, lecz także zapewnienia zatrudnienia w placówkach obsługujących mniejsze miejscowości i obszary oddalone od Peszawaru.
Pięcioletnie studia i spór o uznanie pozycji zawodowej
Podstawową ścieżką kształcenia fizjoterapeutów w Pakistanie jest pięcioletni program Doctor of Physical Therapy (DPT). Mimo nazwy nie jest to odpowiednik studiów lekarskich. DPT oznacza zawodowe wykształcenie w dziedzinie fizjoterapii, przygotowujące absolwentów do badania pacjentów, rozpoznawania problemów funkcjonalnych oraz samodzielnego planowania i prowadzenia terapii.
Stosowanie tytułu „Doctor” przez absolwentów DPT od lat pozostaje w Pakistanie przedmiotem dyskusji dotyczących nazewnictwa i granic między poszczególnymi zawodami medycznymi. W dokumentach regulacyjnych dopuszczano posługiwanie się przedrostkiem „Dr” z odpowiednim oznaczeniem kwalifikacji fizjoterapeutycznej, na przykład „PT”, aby wskazać rzeczywisty zawód osoby używającej tego tytułu.
Dla pakistańskich fizjoterapeutów kwestia nazewnictwa stanowi część szerszego problemu uznawania kwalifikacji i samodzielności zawodowej. Od lat podkreślają oni, że długość oraz zakres kształcenia powinny znajdować odzwierciedlenie zarówno w strukturach nadzoru zawodowego, jak i w zasadach zatrudniania w publicznych placówkach.
Według danych World Physiotherapy, przekazanych przez Pakistan Physical Therapy Association, w 2024 roku w Pakistanie pracowało około 3100 fizjoterapeutów, co odpowiadało zaledwie 0,12 specjalisty na 10 tysięcy mieszkańców. Organizacja zawodowa zrzeszała wówczas 1850 członków. Dane te należy traktować jako szacunki przedstawione przez organizację, a nie pełny administracyjny rejestr wszystkich absolwentów i osób posiadających kwalifikacje fizjoterapeutyczne.
Tak niska liczba wykazywanych praktykujących specjalistów kontrastuje z potrzebami zdrowotnymi ogromnej populacji. Jednocześnie postulaty dotyczące zwiększenia zatrudnienia pokazują, że sama liczba osób posiadających dyplomy nie przekłada się automatycznie na dostępność fizjoterapii w publicznym systemie.
PPTA została utworzona w 2008 roku, a od 2011 roku należy do World Physiotherapy. Jest więc stosunkowo młodą organizacją zawodową, ale od początku działalności zabiega o stworzenie stabilnych ram prawnych dla wykonywania fizjoterapii.
Dlaczego fizjoterapeuci domagają się własnej rady zawodowej?
Jednym z najważniejszych postulatów wrześniowego zgromadzenia było utworzenie niezależnej rady fizjoterapii, odpowiedzialnej za regulowanie zawodu, ochronę standardów praktyki i egzekwowanie zakresu kompetencji zawodowych.
Dyskusja nie rozpoczęła się jednak w 2026 roku. Już w 2015 roku pakistańska prasa informowała o staraniach PPTA o powołanie organu, który prowadziłby rejestr fizjoterapeutów i nadzorował standardy kształcenia. Organizacja przedstawiła wówczas projekt odpowiednich przepisów Ministerstwu Narodowych Służb Zdrowia, Regulacji i Koordynacji, a dokument skierowano do konsultacji z władzami prowincji.
W kolejnych latach problem powracał. W 2018 roku pojawiły się działania dotyczące utworzenia Pakistan Physical Therapy Council, lecz ostatecznie przyjęty kierunek regulacji okazał się inny. Fizjoterapia została włączona w rozwiązania przewidujące wspólny organ dla licznych zawodów związanych z ochroną zdrowia.
Spór nabrał szczególnego znaczenia podczas prac nad ustawą o Allied Health Professionals Council, czyli radzie zawodów medycznych i pokrewnych. Przedstawiciele fizjoterapeutów argumentowali, że ich profesja wymaga odrębnych standardów kształcenia, rejestracji i kontroli praktyki. Z drugiej strony zwolennicy wspólnego modelu regulacyjnego wskazywali, że poszczególne zawody mogą posiadać własną reprezentację i odpowiedni wpływ na decyzje podejmowane w ramach jednej instytucji.
W 2022 roku uchwalono Allied Health Professionals Council Act, tworząc podstawy prawne funkcjonowania ogólnokrajowej rady obejmującej wiele profesji. Fizjoterapia znalazła się wśród dziedzin podlegających temu systemowi. W kolejnych latach prowadzono działania organizacyjne i rejestracyjne, a w 2026 roku wprowadzano wymogi dotyczące formalnej rejestracji przedstawicieli zawodów objętych ustawą.
Obecny postulat powołania osobnej rady fizjoterapii należy więc rozumieć jako dążenie do wyodrębnienia regulacji zawodu z istniejącego modelu obejmującego wiele profesji, a nie jako próbę stworzenia jakiegokolwiek nadzoru zawodowego od podstaw.
Dla środowiska zasadnicze znaczenie ma możliwość samodzielnego decydowania o standardach fizjoterapii, zasadach wykonywania zawodu oraz wymaganiach wobec placówek i osób posługujących się określonymi kwalifikacjami. Sprawa dotyczy również relacji pomiędzy administracją federalną a prowincjonalnymi organami nadzorującymi działalność podmiotów leczniczych.
Podczas wrześniowego zgromadzenia PPTA domagała się bowiem także umożliwienia niezależnej rejestracji gabinetów fizjoterapeutycznych przez Khyber Pakhtunkhwa Health Care Commission. Jest to prowincjonalna instytucja zajmująca się regulowaniem działalności placówek ochrony zdrowia. Postulat wskazuje na problemy, jakie fizjoterapeuci dostrzegają w formalnym uznawaniu własnych praktyk jako samodzielnych podmiotów świadczących usługi medyczne.
Publiczne szpitale potrzebują fizjoterapeutów, ale brakuje stabilnych stanowisk
Drugim zasadniczym obszarem postulatów są zasady zatrudniania i rozwoju zawodowego w publicznej ochronie zdrowia.
Prezes PPTA Pirzada Khattak zaapelował o przyjęcie kompleksowej struktury stanowisk służbowych, obejmującej wszystkie stopnie i kategorie zatrudnienia fizjoterapeutów, z jasno określonymi zasadami awansowania. W pakistańskiej administracji publicznej duże znaczenie mają systemy klasyfikacji stanowisk i stopni służbowych, wpływające na wynagrodzenia, ścieżki kariery i uprawnienia pracownicze.
Brak właściwie opracowanej struktury stanowisk utrudnia rozwój zawodowy fizjoterapeutów zatrudnionych w instytucjach publicznych. Przedstawiciele środowiska oczekują zatem rozwiązań, które określą nie tylko warunki przyjęcia do pracy, ale także możliwości objęcia stanowisk starszych specjalistów, funkcji kierowniczych i uzyskania awansu wraz ze wzrostem kwalifikacji oraz doświadczenia.
Stowarzyszenie postuluje również utworzenie stałych stanowisk fizjoterapeutycznych w publicznych uczelniach medycznych, szpitalach i ośrodkach rehabilitacyjnych na terenie prowincji.
W relacjach z wydarzenia pojawiają się oznaczenia DHQ i THQ. Są to charakterystyczne dla pakistańskiego systemu placówki funkcjonujące odpowiednio na poziomie dystryktu oraz jednostek administracyjnych niższego szczebla. To właśnie one stanowią ważną część opieki szpitalnej poza największymi miastami. Postulat obejmuje także Medical Teaching Institutions (MTI), czyli instytucje medyczne łączące leczenie, kształcenie i inne zadania akademickie.
Istotnym elementem żądań jest również uregulowanie sytuacji fizjoterapeutów zatrudnionych na czasowych kontraktach. W czerwcu 2025 roku „Dawn” informował o wystąpieniu prowincjonalnych przedstawicieli PPTA w sprawie 54 fizjoterapeutów, którzy od około ośmiu lat pracowali na podstawie umów kontraktowych. Organizacja zwracała uwagę także na opóźnienia w wypłacaniu wynagrodzeń.
Wśród zatrudnionych w takich warunkach znajdowały się kobiety świadczące usługi rehabilitacyjne w miejscowościach o ograniczonym dostępie do ochrony zdrowia. Ich sytuacja pokazuje, że problem stabilności zatrudnienia dotyczy nie tylko interesów pracowników, lecz także ciągłości świadczeń w społecznościach lokalnych.
Dla fizjoterapeuty pracującego w niewielkim ośrodku wieloletnie zatrudnienie kontraktowe oznacza niepewność finansową i ograniczone możliwości planowania kariery. Dla placówki medycznej może natomiast utrudniać utrzymanie odpowiednio doświadczonego personelu, szczególnie gdy specjaliści mają możliwość poszukiwania pracy w większych miastach lub poza krajem.
Płatne staże kliniczne dla absolwentów
Osobny postulat dotyczy wprowadzenia płatnych miejsc przygotowania klinicznego dla absolwentów studiów fizjoterapeutycznych.
Rzecznik PPTA Babar Wardak wskazał potrzebę organizowania takich staży zarówno w placówkach publicznych, jak i prywatnych. W Pakistanie określa się je często mianem house jobs. Termin ten funkcjonuje w miejscowym systemie kształcenia zawodów medycznych i oznacza okres intensywnej praktyki klinicznej po ukończeniu studiów.
Środowisko fizjoterapeutyczne domaga się stworzenia bardziej uporządkowanej ścieżki przechodzenia od kształcenia akademickiego do pracy z pacjentami. Płatne staże miałyby umożliwiać absolwentom zdobywanie doświadczenia w zorganizowanym środowisku klinicznym, a jednocześnie ograniczać problem podejmowania długotrwałych praktyk bez wynagrodzenia.
W kraju, w którym ukończenie studiów DPT wymaga pięciu lat kształcenia, kwestia dostępu do pierwszego zatrudnienia ma szczególne znaczenie dla młodych specjalistów. Brak stabilnych stanowisk i jasno określonej ścieżki rozwoju zawodowego może powodować, że wykształcenie uzyskane na uczelni nie znajduje odpowiedniego wykorzystania w publicznym systemie ochrony zdrowia.
Sehat Card Plus – ambitny program ubezpieczenia zdrowotnego
Najważniejszy z punktu widzenia pacjentów postulat dotyczy programu Sehat Card Plus, funkcjonującego w prowincji Chajber Pasztunchwa.
Jego historia rozpoczęła się w 2015 roku, kiedy wprowadzono system wsparcia finansowego leczenia szpitalnego, początkowo skierowany do gospodarstw domowych o niższych dochodach. W 2020 roku rozszerzono go na ogół uprawnionych stałych mieszkańców prowincji, przekształcając w jeden z najbardziej rozpoznawalnych regionalnych programów ochrony zdrowia w Pakistanie.
Sehat Card Plus jest finansowany przez władze prowincjonalne i realizowany przy współpracy z State Life Insurance Corporation of Pakistan. Umożliwia uprawnionym rodzinom korzystanie z leczenia w sieci publicznych i prywatnych szpitali objętych programem, bez konieczności samodzielnego opłacania świadczeń mieszczących się w przewidzianych pakietach.
Według informacji publikowanych przez administratora programu maksymalny limit finansowania wynosi do miliona rupii pakistańskich na rodzinę w ciągu roku. Obejmuje między innymi leczenie szpitalne, zabiegi operacyjne, leczenie nowotworów, niektóre procedury kardiologiczne, dializy i przeszczepienia narządów.
Skala programu jest znaczna. Jego administrator podaje, że obejmuje on ponad 10,6 miliona rodzin, a świadczenia realizują szpitale posiadające odpowiednie umowy. Sehat Card Plus stanowi więc ważny element finansowania hospitalizacji w prowincji, w której wiele gospodarstw domowych miałoby trudności z samodzielnym pokryciem kosztów kosztownego leczenia.
Jednocześnie program został skonstruowany przede wszystkim wokół leczenia szpitalnego i określonych pakietów świadczeń. Ma to istotne konsekwencje dla rehabilitacji prowadzonej po zakończeniu hospitalizacji.
Dlaczego fizjoterapeuci chcą rozszerzenia finansowania rehabilitacji?
Wśród postulatów zgłoszonych podczas konwencji znalazło się włączenie fizjoterapii do szerszego zakresu świadczeń dostępnych w programie Sehat Card Plus.
Nie chodzi przy tym o całkowity brak fizjoterapii w dotychczasowym systemie finansowania. W dokumentach programu opłaty za określone świadczenia fizjoterapeutyczne zostały już uwzględnione w kosztach pakietów szpitalnych, obejmujących leczenie pacjenta od przyjęcia do wypisu. Problem dotyczy przede wszystkim możliwości finansowania rehabilitacji prowadzonej poza hospitalizacją i wymagającej wielu kolejnych wizyt.
Jest to szczególnie ważne dla osób po udarach mózgu, pacjentów neurologicznych, chorych z niepełnosprawnościami oraz osób cierpiących na przewlekłe schorzenia układu ruchu. W ich przypadku leczenie szpitalne może stanowić jedynie początek długiego procesu usprawniania. Po powrocie do domu pacjent często wymaga regularnych świadczeń fizjoterapeutycznych, a ich koszt może być znacznym obciążeniem dla rodziny.
Przedstawiciele PPTA wskazują, że finansowanie powtarzanych sesji rehabilitacyjnych przekracza możliwości ekonomiczne części gospodarstw domowych. Rozszerzenie Sehat Card Plus o odpowiednio zorganizowane świadczenia fizjoterapeutyczne mogłoby więc ograniczyć finansową barierę dostępu do leczenia.
Zagadnienie to dotyczy również konstrukcji samego programu ubezpieczeniowego. System finansujący przede wszystkim procedury szpitalne może dobrze odpowiadać na potrzeby pacjenta wymagającego operacji lub intensywnego leczenia, ale nie zawsze zapewnia równie szeroki dostęp do wielomiesięcznej rehabilitacji ambulatoryjnej.
Dyskusja prowadzona w Pakistanie pokazuje zatem napięcie pomiędzy finansowaniem leczenia szpitalnego a potrzebami osób, które po zakończeniu hospitalizacji nadal wymagają systematycznych świadczeń zdrowotnych. Włączenie fizjoterapii do szerszego zakresu Sehat Card Plus wymagałoby odpowiedniego określenia wskazań, sposobu rozliczania usług i zasad współpracy z placówkami rehabilitacyjnymi.
Władze deklarują zainteresowanie postulatami
W konwencji uczestniczyli przedstawiciele władz prowincjonalnych, co nadało postulatom fizjoterapeutów znaczenie wykraczające poza wewnętrzną debatę zawodową.
Gubernator Faisal Karim Kundi oraz prowincjonalny minister zdrowia Khaliq ur Rehman wyrazili gotowość do zajęcia się przedstawionymi problemami na właściwych szczeblach administracji. Gubernator zapowiedział również podjęcie rozmów w sprawie płatnych staży klinicznych dla absolwentów i zwiększenia obecności fizjoterapeutów w placówkach regionalnych.
Nie wszystkie postulaty mogą jednak zostać rozstrzygnięte wyłącznie przez władze Chajber Pasztunchwa. Utworzenie niezależnej rady zawodowej wymaga rozwiązań legislacyjnych i instytucjonalnych na poziomie szerszym niż pojedyncza prowincja, natomiast tworzenie stanowisk pracy, organizacja placówek i rozwijanie Sehat Card Plus są w znacznej mierze związane z decyzjami administracji prowincjonalnej.
Wrześniowe wydarzenie było więc przede wszystkim okazją do przedstawienia wspólnego stanowiska środowiska zawodowego wobec różnych instytucji odpowiedzialnych za organizację ochrony zdrowia.
Kilkanaście lat zabiegów o zmianę sytuacji fizjoterapeutów
Historia obecnych postulatów pokazuje, że pakistańscy fizjoterapeuci prowadzą działania na rzecz wzmocnienia pozycji zawodu od wielu lat. Już w połowie poprzedniej dekady zabiegali o własny organ regulacyjny. W kolejnych latach sprzeciwiali się podporządkowaniu fizjoterapii wspólnej radzie obejmującej liczne inne profesje, wskazywali na problemy związane z rejestracją gabinetów i domagali się odpowiedniego uznania kwalifikacji absolwentów pięcioletnich studiów.
W 2025 roku ponownie wystąpili w sprawie wieloletnich kontraktów i opóźnień wynagrodzeń. Rok później przedstawili już szerszy program obejmujący organizację zawodu, zatrudnienie, przygotowanie kliniczne młodych fizjoterapeutów i finansowanie świadczeń dla pacjentów.
Dyskusja o regulacji zawodowej łączy się więc w Pakistanie z pytaniem o miejsce rehabilitacji w całym systemie ochrony zdrowia. Fizjoterapeuci chcą nie tylko skuteczniejszej reprezentacji własnej profesji, lecz także warunków pozwalających na jej rozwój w publicznych szpitalach i mniejszych ośrodkach, gdzie potrzeby pacjentów nie zawsze znajdują odzwierciedlenie w dostępności odpowiednio wykwalifikowanego personelu.
Szczególnie istotne wydaje się powiązanie postulatów zawodowych z problemem finansowania rehabilitacji. Utworzenie nowych stanowisk, uregulowanie warunków zatrudnienia i wprowadzenie płatnych staży mogą zwiększyć możliwości organizacyjne placówek. Z kolei rozszerzenie Sehat Card Plus mogłoby poprawić dostęp pacjentów do świadczeń, których koszt często utrudnia kontynuowanie leczenia.
Pakistan stoi zatem przed kilkoma wzajemnie powiązanymi wyzwaniami: określeniem miejsca fizjoterapii w systemie regulacji zawodów medycznych, stworzeniem stabilnego rynku pracy dla wykształconych specjalistów oraz zapewnieniem finansowania rehabilitacji odpowiadającego potrzebom ponad ćwierćmiliardowego społeczeństwa.
Wrześniowa konwencja w Peszawarze pokazała, że środowisko fizjoterapeutyczne zamierza zabiegać o te zmiany wspólnie, wykorzystując zarówno struktury własnego stowarzyszenia, jak i dialog z władzami prowincjonalnymi oraz federalnymi. Dalszy rozwój wydarzeń będzie zależał od tego, czy przedstawione deklaracje przełożą się na konkretne rozwiązania legislacyjne, organizacyjne i finansowe.
Źródła:
- Dawn, 12 września 2026 r., Service structure for physiotherapists demanded. Relacja z konwencji fizjoterapeutów w Peszawarze, postulaty PPTA, stanowisko władz prowincji.
https://www.dawn.com/news/2029204 - Associated Press of Pakistan, wrzesień 2026 r., Governor Kundi assures support for resolving physical therapists’ issues.
https://www.app.com.pk/kp/governor-kundi-assures-support-for-resolving-physical-therapists-issues/ - Dawn, 13 czerwca 2025 r., Physical therapists demand regularisation. Informacje o 54 fizjoterapeutach zatrudnionych kontraktowo i problemach z rejestracją praktyk.
https://www.dawn.com/news/1916833 - Dawn, 21 czerwca 2021 r., Physical therapists perturbed over being bracketed with paramedics. Historia sporu o odrębny organ regulacyjny.
https://www.dawn.com/news/1630560 - Dawn, 19 sierpnia 2019 r., Physiotherapists perturbed by govt’s move to treat them as paramedics.
https://www.dawn.com/news/1500306 - The Express Tribune, 30 maja 2015 r., Standardisation: Physiotherapists demand regulatory body.
https://tribune.com.pk/story/894435/standardisation-physiotherapists-demand-regulatory-body - World Physiotherapy, Pakistan Physical Therapy Association. Profil członka organizacji, dane zawodowe z 2024 roku, regulacja zawodu i kształcenie.
https://world.physio/membership/pakistan - Pakistan Code, Allied Health Professionals Council Act, 2022.
https://www.pakistancode.gov.pk/pdffiles/administrator85ca72c783ea32f5ab4b113a704d9662.pdf - Allied Health Professionals Council, dokumentacja dotycząca nazewnictwa i kwalifikacji zawodowych.
https://www.ahpc.org.pk/assets/nomenclature–%281%29.pdf - Sehat Card Plus Khyber Pakhtunkhwa, oficjalny serwis programu – zakres świadczeń, finansowanie, uprawnienia rodzin.
https://sehatsahulat.com.pk/ - Sehat Card Plus, First-Year Report. Dokumentacja zasad rozliczania świadczeń szpitalnych, w tym fizjoterapii uwzględnianej w pakietach hospitalizacyjnych.
https://sehatinsafcard.com/downloads/SehatCardPlus2021.pdf - Journal of Pakistan Medical Association, opracowanie dotyczące programu Sehat Card Plus w Chajber Pasztunchwa, 2024.
https://doi.org/10.47391/JPMA.SCPP-05




