Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej stał się przedmiotem stanowisk dwóch samorządów zawodowych: lekarskiego i fizjoterapeutycznego. Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej przedstawiło uwagi do projektu 24 lipca 2026 r., wskazując m.in. na potrzebę zachowania roli lekarza w kwalifikacji medycznej pacjenta do rehabilitacji. 31 lipca 2026 r. do tych uwag odniosło się Prezydium Krajowej Rady Fizjoterapeutów, podkreślając, że część zastrzeżeń samorządu lekarskiego nie uwzględnia obowiązującego stanu prawnego dotyczącego kompetencji fizjoterapeutów.
Co wskazało Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej?
Prezydium NRL pozytywnie odniosło się do działań zmierzających do poprawy organizacji rehabilitacji leczniczej oraz zwiększenia dostępności świadczeń finansowanych ze środków publicznych. Jednocześnie zaznaczyło, że kierunek zmian powinien pozostawać zgodny z zasadami wykonywania zawodu lekarza oraz z istotą rehabilitacji medycznej jako elementu procesu leczenia. W ocenie samorządu lekarskiego część projektowanych rozwiązań może odchodzić od indywidualnej oceny medycznej na rzecz rozwiązań administracyjnych, co — zdaniem NRL — może ograniczać elastyczność terapii oraz wpływać na bezpieczeństwo pacjentów i jakość świadczeń.
W stanowisku lekarze zwrócili uwagę m.in. na ryzyko związane z zamkniętym katalogiem rozpoznań według klasyfikacji ICD, od którego miałaby zależeć kwalifikacja do rehabilitacji stacjonarnej. Zdaniem Prezydium NRL takie rozwiązanie mogłoby pozbawić dostępu do rehabilitacji część pacjentów z chorobami rzadkimi, nietypowymi schorzeniami lub powikłaniami niewymienionymi w wykazie. Samorząd lekarski wskazał, że o dostępie do rehabilitacji powinny decydować przede wszystkim stan kliniczny i funkcjonalny pacjenta, rokowanie oraz realna możliwość osiągnięcia korzyści terapeutycznej.
Pozytywnie oceniono natomiast rozwiązania dotyczące kardiologicznej telerehabilitacji hybrydowej, w tym w ramach opieki kompleksowej po zawale mięśnia sercowego. NRL zaznaczyła jednak, że taka forma rehabilitacji powinna być stosowana wyłącznie u pacjentów, których stan zdrowia pozwala na bezpieczne korzystanie z telerehabilitacji, przy zachowaniu właściwej kwalifikacji lekarskiej, nadzoru oraz możliwości skierowania pacjenta do rehabilitacji stacjonarnej w razie zmiany stanu zdrowia.
Największe zastrzeżenia samorządu lekarskiego dotyczyły jednak projektowanych przepisów powierzających fizjoterapeucie kwalifikowanie świadczeniobiorcy do zabiegów fizjoterapeutycznych, określanie celu terapeutycznego oraz ocenę efektów postępowania terapeutycznego. Prezydium NRL oceniło, że takie rozwiązania zmieniają dotychczasowy podział kompetencji między lekarzem a fizjoterapeutą, przenosząc na fizjoterapeutę końcową decyzję o kwalifikacji pacjenta do określonych świadczeń. W stanowisku wskazano, że kwalifikacja do świadczenia wymaga uwzględnienia nie tylko stanu funkcjonalnego, ale także rozpoznania, chorób współistniejących, stosowanego leczenia, przeciwwskazań oraz ryzyka pogorszenia stanu zdrowia, dlatego — w ocenie NRL — powinna należeć do kompetencji lekarza.
Jednocześnie Prezydium NRL podkreśliło, że nie kwestionuje kompetencji fizjoterapeutów do diagnostyki funkcjonalnej, ustalania indywidualnego planu postępowania fizjoterapeutycznego, doboru zabiegów oraz bieżącej oceny ich efektów. Według samorządu lekarskiego czynności te powinny jednak następować po uprzedniej kwalifikacji medycznej dokonanej przez lekarza i stanowić element współpracy lekarza z fizjoterapeutą, a nie zastępować ocenę lekarską. NRL zaproponowała czytelny podział odpowiedzialności: lekarz odpowiada za rozpoznanie i bezpieczeństwo medyczne pacjenta, natomiast fizjoterapeuta za ocenę funkcjonalną, dobór, realizację i modyfikowanie postępowania fizjoterapeutycznego.
W stanowisku NRL pojawiły się także uwagi dotyczące dokumentacji procesu rehabilitacji, sztywnego określania czasu trwania poszczególnych form rehabilitacji oraz uzależniania przedłużenia rehabilitacji od pisemnej zgody dyrektora właściwego oddziału wojewódzkiego NFZ. Zdaniem Prezydium NRL decyzja o kontynuowaniu rehabilitacji powinna wynikać z oceny medycznej, a nie z decyzji administracyjnej płatnika. Samorząd lekarski postulował również, aby skierowania wystawione i zarejestrowane przed wejściem w życie nowych przepisów były realizowane na dotychczasowych zasadach, bez obowiązku ponownej weryfikacji według nowych kryteriów.
Jak odpowiedziało Prezydium Krajowej Rady Fizjoterapeutów?
Prezydium KRF w oświadczeniu z 31 lipca 2026 r. odnotowało, że część uwag Prezydium NRL jest zbieżna z uwagami zgłoszonymi do projektu przez Krajową Radę Fizjoterapeutów. Jednocześnie wskazało, że niektóre zastrzeżenia dotyczące kompetencji fizjoterapeutów nie uwzględniają obowiązującego stanu prawnego i nie powinny zostać uwzględnione w dalszych pracach legislacyjnych.
KRF odniosła się przede wszystkim do zastrzeżeń dotyczących kwalifikowania pacjentów do zabiegów fizjoterapeutycznych, określania celu terapeutycznego oraz oceny efektów postępowania terapeutycznego. W ocenie Prezydium KRF stanowisko samorządu lekarskiego w tym zakresie jest nietrafne z czterech głównych powodów.
Po pierwsze, KRF wskazała, że stanowisko NRL nie uwzględnia obowiązującego stanu prawnego. Zakres czynności zawodowych fizjoterapeuty został określony w art. 4 ustawy o zawodzie fizjoterapeuty i obejmuje m.in. diagnostykę funkcjonalną, kwalifikowanie pacjenta do fizjoterapii, planowanie i prowadzenie procesu fizjoterapii oraz ocenę jego efektów. Prezydium KRF zaznaczyło, że kompetencje te mają charakter ustawowy i nie są tworzone przez projektowane rozporządzenie.
KRF podkreśliła również, że ustawa nie ustanawia generalnej zasady, zgodnie z którą czynności zawodowe fizjoterapeuty mogą być wykonywane wyłącznie pod nadzorem lekarza albo na podstawie jego szczegółowych poleceń. Zakres samodzielności fizjoterapeuty wynika z ustawy, z uwzględnieniem poziomu wykształcenia, kwalifikacji oraz warunków udzielania danego świadczenia. Prezydium KRF wskazało też, że projekt rozporządzenia uwzględnia formalne różnice w kompetencjach fizjoterapeutów, powierzając kwestionowane zadania fizjoterapeutom o najwyższym poziomie wykształcenia i doświadczenia zawodowego.
Po drugie, KRF zwróciła uwagę na kwalifikacje zawodowe i system kształcenia fizjoterapeutów. W oświadczeniu wskazano, że ustawa o zawodzie fizjoterapeuty została przyjęta blisko jedenaście lat temu i stanowi podstawę organizacji świadczeń fizjoterapeutycznych w publicznym systemie ochrony zdrowia. Według KRF ustawodawca świadomie odszedł od modelu, w którym czynności fizjoterapeuty polegają wyłącznie na wykonywaniu zleceń lekarskich. Projekt rozporządzenia — jak zaznaczono — nie tworzy nowego modelu wykonywania zawodu, lecz dostosowuje organizację świadczeń gwarantowanych do obowiązującego stanu prawnego wynikającego z ustawy.
Po trzecie, Prezydium KRF wskazało, że nieuwzględnienie ustawowych kompetencji fizjoterapeutów mogłoby pogorszyć dostęp pacjentów do świadczeń rehabilitacyjnych oraz zwiększyć koszty ich udzielania. Zdaniem KRF postulat NRL prowadziłby do dublowania czynności lekarza i fizjoterapeuty, wydłużenia procesu udzielania świadczeń, zwiększenia kosztów funkcjonowania systemu oraz pogorszenia dostępności rehabilitacji. Wprowadzenie porady fizjoterapeutycznej ma natomiast sprzyjać racjonalnemu wykorzystaniu zasobów kadrowych i finansowych systemu.
Po czwarte, KRF oceniła, że ograniczanie możliwości samodzielnego wykonywania przez fizjoterapeutów czynności objętych ich ustawowymi kompetencjami byłoby sprzeczne z kierunkiem zmian zachodzących w systemie ochrony zdrowia. W oświadczeniu wskazano, że katalog świadczeń wykonywanych samodzielnie przez poszczególne zawody medyczne stale się zwiększa, co jest związane m.in. z koniecznością zwiększania wydolności publicznego systemu ochrony zdrowia. Jako przykład KRF podała przyznanie fizjoterapeutom od 13 kwietnia 2026 r. uprawnienia do wydawania orzeczeń w sprawach rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej ZUS.
Prezydium KRF podkreśliło również, że kwestionowane rozwiązania projektu pozostają w zakresie delegacji ustawowej i dotyczą organizacji oraz warunków udzielania świadczeń gwarantowanych, a nie kształtowania lub modyfikowania kompetencji zawodów medycznych. Kompetencje te wynikają z odrębnych ustaw.
W końcowej części oświadczenia KRF zaznaczyła, że kompetencje lekarzy pozostają niezmienione. Lekarz odpowiada za diagnozę medyczną i leczenie, natomiast fizjoterapeuta za diagnostykę funkcjonalną oraz proces fizjoterapii. Według Prezydium KRF kompetencje te są komplementarne. Samorząd fizjoterapeutów zadeklarował także gotowość do partnerskiej współpracy ze wszystkimi zawodami medycznymi, opartej na wzajemnym szacunku, zaufaniu i poszanowaniu kompetencji wynikających z obowiązujących przepisów prawa.
Kompetencje zawodowe w systemie rehabilitacji leczniczej
Stanowiska NRL i KRF odnoszą się do jednego z kluczowych zagadnień dla przyszłej organizacji rehabilitacji leczniczej finansowanej ze środków publicznych: sposobu wykorzystania kompetencji poszczególnych zawodów medycznych w procesie leczenia i usprawniania pacjenta.
W praktyce dyskusja dotyczy relacji pomiędzy rozpoznaniem medycznym, kwalifikacją do świadczenia, diagnostyką funkcjonalną, planowaniem procesu fizjoterapii oraz oceną jego efektów. Z perspektywy środowiska fizjoterapeutycznego szczególnie istotne jest rozróżnienie kompetencji lekarza i fizjoterapeuty, wynikające z obowiązujących przepisów prawa.
Prezydium KRF podkreśla, że projekt rozporządzenia nie tworzy nowych uprawnień fizjoterapeutów, lecz dostosowuje organizację świadczeń gwarantowanych do ustawowych kompetencji zawodu fizjoterapeuty. Lekarz odpowiada za diagnozę medyczną i leczenie, natomiast fizjoterapeuta za diagnostykę funkcjonalną oraz proces fizjoterapii. Kompetencje te mają charakter komplementarny.
Dalsze prace nad projektem rozporządzenia będą miały znaczenie dla organizacji rehabilitacji leczniczej, dostępności świadczeń dla pacjentów oraz praktycznego wykorzystania kompetencji fizjoterapeutów w publicznym systemie ochrony zdrowia.
Źródła:
Naczelna Izba Lekarska / Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej, stanowisko z 24 lipca 2026 r.
Krajowa Izba Fizjoterapeutów / Prezydium Krajowej Rady Fizjoterapeutów, oświadczenie z 31 lipca 2026 r.
